İşte Mekke Anlaşması maddeleri: Ülkeyi savaşa sürükleyebilecek anlaşmadan 10 yıl boyunca çıkmayı yasaklıyorlar!
AKP iktidarının Meclis'e sunduğu Mekke Anlaşması'nın maddeleri belli oldu. Söz konusu anlaşmadan çıkmanın 10 yıl boyunca yasaklanması isteniyor.
AKP iktidarının ülkemizi Suudi çıkarları doğrultusunda savaşa sokabilecek Mekke Anlaşması'nı Meclis'e sunmasının ardından ilgili kanun teklifinin maddeleri de ortaya çıktı.
Daha önce gündeme gelen içeriğin maddelere dökülmüş formülü olan kanun teklifiyle birlikte, Türkiye'nin 10 yıl boyunca anlaşmadan çıkması da yasaklanmak isteniyor.
İşte ilgili maddeler:
Madde 1: "Taraflar" birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve uluslararası alanda tanınan hudutlarının ihlal edilemezliğinin sağlanması ve korunmasını teminen işbirliği yaparlar. "Taraflardan" herhangi birinin toprak bütünlüğünün, egemenliğinin ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının tehdit edilmesi veya tehlikeye düşmesi durumunda, "Taraflar" bu tehdit(ler) veya tehlike(ler)i bertaraf etmek maksadıyla gerekli tüm yöntemleri kullanırlar.
Madde 2: "Taraflardan" herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm "Taraflara" yönelik bir saldırı olarak kabul edilir. "Taraflardan" birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya veya askeri saldırganlığa uğraması halinde, "Taraflar" saldırıya uğrayan "Tarafa" birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir. Bu amaçla "Taraflar", Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci Maddesinin tanıdığı meşru müdafaa hakkının kullanılmasını teminen, ihtiyaç duyulan yardımın objektif değerlendirmesini müteakip sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine karar vererek; askeri imkân ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut imkanları çerçevesinde işbirliği yaparlar.
Madde 3: "Taraflar" savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği yapar; Silahlı Kuvvetleri arasındaki ilişkileri geliştirir ve savunma alanındaki işbirliğini güçlendirmeye yönelik mutabık kalınan faaliyetleri uygular.
Madde 4: "Taraflar" uluslararası güvenlik konularında düzenli olarak istişarelerde bulunurlar. "Taraflar" hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak ve milli güvenliklerine karşı tehdit ve tehlikeleri bertaraf etmek maksadıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirmek üzere sürekli ve etkili bir şekilde birbirlerine yardım eder ve işbirliği yaparlar.
Madde 5: "Taraflar", bölgesel ve uluslararası istikrar ve güvenliği olumsuz etkileyen terörizmin tüm çeşit ve tezahürleriyle mücadelede operasyonel seviye de dahil olmak üzere mevcut işbirliğini ve müşterek çabaları güçlendirirler.
Madde 6: Savaşta ve barışta "Taraflar", savunma yeteneklerini geliştirmek maksadıyla, savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlar ile "Tarafların" Silahlı Kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik, konuşlanma ve faaliyetleri teşvik ederler.
Madde 7: Savunma yeteneklerini güçlendirmek maksadıyla "Taraflar" karşılıklı mutabakat temelinde aşağıdaki alanlarda savunma sanayii kurumları arasında teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini, ortak üretimi ve savunma sanayii kuruluşları arasındaki işbirliğini desteklerler:
a) Savunma alanında ortak üretimin teşvik edilmesi, b) Uzmanlık gerektiren teknolojilerde ortak Ar-Ge projeleri ile savunma inovasyonunun hayata geçirilmesi, c) "Tarafların" topraklarında, herhangi bir "Tarafın" uzmanları vasıtasıyla insan kaynağının yetiştirilmesi ve askeri sanayinin desteklenmesi, d) Savunma sanayii ile savunma Ar-Ge ve inovasyonu alanlarında uzmanlık ve edinilen derslerin paylaşılması, e) "Tarafların" karşılıklı mutabakata varacağı diğer işbirliği alanları.
Madde 8: "Çekirdek Taraflar", ortak savunmaya stratejik yön vermek, "Taraflar" arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğini geliştirmek ve işbu Anlaşmanın uygulanması sırasında ortaya çıkabilecek engelleri ele almak maksadıyla, "Tarafların" Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından oluşan "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi"ni kurar. Komite "Taraflar" arasında dönüşümlü evsahipliğiyle yılda iki defa toplanır. "Tarafların" Liderleri, gerekli görüldüğü takdirde, yılda bir kez toplanabilir.
"Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi", gerekli gördüğü takdirde, alt komiteler kurabilir. Gerektiğinde "Taraflar" arasında anlaşmalar veya protokoller müzakere edilir.
Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi", "Çekirdek Tarafların" oydaşmasıyla, bu Anlaşmaya diğer "Tarafların" katılımına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve onaylamaya yetkilidir.
"Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi"ne hizmet vermek üzere, merkezi Suudi Arabistan Krallığı'nda bulunan bir Sekretarya ihdas edilir. Sekretarya, Suudi Arabistan Krallığı ile bir merkez anlaşması akdeder. Sekretaryanın işleyişi, teşkilat yapısı ve kuruluşuna ilişkin usul ve esaslar, "Çekirdek Tarafların" oydaşmasıyla bilahare kararlaştırılır.
Sekretaryaya, "Çekirdek Taraflar" arasında dönüşümlü olarak üç yıllık bir süre için görevlendirilen bir Genel Sekreter başkanlık eder. İlk Genel Sekreter Pakistan İslam Cumhuriyeti vatandaşı olacaktır. Bu maddenin hükümleri, "Taraflar" arasında mevcut askeri işbirliği komitelerinin çalışmalarına halel getirmez.
Madde 9: İstihbarat alanındaki işbirliğini derinleştirmek ve bu doğrultuda gerekli eşgüdümü sağlamak amacıyla "Taraflar", bilgi güvenliği verilerin korunması ve gizliliğe riayet ederek, karşılıklı mutabakata varılan güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımında bulunacaktır.
Madde 10: "Taraflar", lojistik destek hizmetlerinin mevcudiyeti ve uyumluluğuna bağlı olarak, barışta, savaşta ve diğer olağanüstü durumlarda, silah mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizat dahil olmak üzere birbirlerine lojistik destek sağlar.
Madde 11: Uluslararası hukuk ve "Tarafların" ilgili iç hukukları saklı kalmak kaydıyla, "Taraflar", bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanmasında işbu Anlaşmayı hukuki dayanak olarak kabul edecek ve ihtiyaç halinde ilave yasal düzenlemeler önerecektir.
Madde 12: İşbu Anlaşma, "Tarafların" daha önce akdetmiş oldukları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.
Madde 13: "Taraflar", işbu Anlaşma kapsamında elde edecekleri gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin mahremiyetine riayet ederler ve milli mevzuatlara saygı gösterirler. Gizlilik dereceli bilgi ve belgeler, "Taraflar" dışındaki bir devlet, şirket ya da kişiyle paylaşılmaz. Gizlilik dereceli bilgi ve belgelere erişimin "bilmesi gereken" prensibiyle ve sadece uygun seviyede güvenlik yetkisine sahip kişilere sağlanması temin edilir.
Madde 14: İşbu Anlaşmanın yorumundan veya uygulanmasından doğacak herhangi bir anlaşmazlık, "Taraflar" arasında istişareler ve görüşmeler vasıtasıyla dostane bir şekilde çözülür.
Madde 15: İşbu Anlaşma "çekirdek Taraflar" arasında istişareler ve oybirliğiyle tadil edilebilir.
Madde 16: İşbu Anlaşma, her bir "Tarafın" tabi olduğu usuller uyarınca onaylanacak ve son onay belgesinin "Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi" Sekretaryasına tevdi edildiği tarihte yürürlüğe girecektir.
***
Sisi söz verdi, Konsey 'tam destek' dedi ama tezkere Meclis'te takıldı: Cepheye asker sürmek o kadar kolay mı?-Yalçın Çuğ-
Mısır Cumhurbaşkanı Sisi ve Ulusal Savunma Konseyi’nin Suudi Arabistan’a "her türlü desteği sağlama" kararının ardından toplanan Mısır Temsilciler Meclisi, sınır ötesi askeri yetki tezkeresini iki oturumda da onaylayamayarak görüşmeleri 26 Ekim’e erteledi. Kahire’de yaşanan tıkanıklık, bir ülkenin ordusunu başka bir devletin savaşına sürmenin "karar verdim" demekle oldubittiye getirilemeyeceğini bir kez daha gösterdi.
Kürsülerden verilen "her türlü adımı atacağız" taahhütleri, saraylarda toplanan güvenlik konseylerinden çıkan "tam destek" bildirileri ve acil kodlu toplantı çağrıları şimdilik işe yaramamış görünüyor.
Kağıt üzerinden ve mikrofon başında son derece hızlı işleyen savaş bürokrasisi, iş bir ülkenin ordusunu fiilen cepheye sürmeye geldiğinde halkın tepkisi ve dolayısıyla kimi çekincelerle karşılaşıyor.
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfetteh Sisi geçtiğimiz cumartesi günü Suudi Arabistan'ı savunmak için "her türlü adımı atacaklarını" ilan etmiş ve hemen ertesi gün Mısır Ulusal Savunma Konseyi de Riyad'a "gerekli ve mümkün olan her türlü desteği sağlaması" yönünde karar almıştı. Böylece Mısır ordusunun Suudi Arabistan'a konuşması için gereken tek onay Mısır Temsilciler Meclisi'ne kalmıştı.
Ancak Sisi'nin acil çağrısıyla pazar günü toplanan Mısır Temsilciler Meclisi, silahlı kuvvetlere sınır ötesi "savunma" tedbirleri alma yetkisi veren tezkerede uzlaşamadı ve oturum ertesi güne ertelendi. Dün yapılan ikinci oturumda da tezkereye onay çıkmaması üzerine Meclis görüşmeleri 26 Ekim'e ertelenmek zorunda kaldı.
Kahire'de iki gün üst üste yaşanan bu tıkanıklık, Ortadoğu'da yeniden harlanan savaş denklemine dair çarpıcı bir gerçeği ortaya koyuyor. Cumhurbaşkanları ya da savunma konseyleri ne kadar kararlı görünürse görünsün, bir ülkenin askerlerini iki dudak arasından çıkan "karar verdim" sözüyle başka bir devletin savaşına sürmek o kadar da kolay değil.
Benzer bir "oldubitti" siyaseti Türkiye cephesinde ise çok daha kuralsız biçimde işletiliyor. Ağustos ayında imzalanan "Mekke Ortak Savunma Anlaşması"nın metnini hala kamuoyundan gizleyen ve TBMM onayına sunmayan AKP iktidarı, henüz hiçbir hukuki geçerliliği bulunmayan bu pakt üzerinden ekim ayı başında Suudi Arabistan’a hızla asker ve teçhizat konuşlandırma kararı aldı. Riyad’da kapalı kapılar ardında verilen sevkiyat sözlerini sonradan Meclis’te bir "el kaldırıp indirme" formalitesiyle meşrulaştırmaya hazırlanan iktidar, ülkeyi kimseye sormadan bölgesel bir savaşın tarafı haline getiriyor.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'dan oluşan Mekke İttifakı ülkelerinin ve Yemen ile Mısır'ın haritadaki yerleri.Sisi 2013'ü işaret etti ve Suudilere 'borcunu ödeyeceğini' bildirdi
Mısır'ı Suudi Arabistan-Yemen cephesinin eşiğine getiren hareketlilik, 17 Ekim Cumartesi günü Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah Sisi'nin Askeri Akademi öğrencilerinin mezuniyet töreninde yaptığı konuşmayla başladı.
Mısır ve Suudi Arabistan'ı "Arap ve İslam dünyasının kalbi" olarak tanımlayan Sisi, Kahire yönetiminin Suudi Arabistan'ın sınırlarına ve güvenliğine yönelik hiçbir tehdidi kabul etmeyeceğini söyledi. Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdulaziz ve Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın "direktifleri doğrultusunda" Riyad yönetiminin talep edeceği her türlü adımı atmaya ve Suudi Arabistan'ı savunmaya hazır olduklarını belirten Sisi, şu ifadeleri kullandı: "Suudi Arabistan'ı korumak için her türlü adımı atacağız ve bizden talep edilmesi halinde yetki vermesi için Meclisi acil oturuma davet edeceğim."
Konuşmasında, AKP'nin bölgedeki en büyük müttefiki ve dönemin Mısır Devlet Başkanı olan Muhammed Mursi'yi askeri darbeyle devirdiği 2013 yılına işaret eden Sisi, o dönem Suudi Arabistan'ın kendisine verdiği desteğe işaret ederek "Mısır, Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerinin ulusal güvenliğinin birbiriyle bağlantılı olduğu doğrudur" dedi. Böylece Sisi, askeri hazırlığın arkasındaki borcu açıkça dile getirmiş oldu.
Mısır Ulusal Savunma Konseyi 'evet' dedi
Sisi'nin bu açıklamalarının ardından Kahire’de devlet çarkları hızla dönmeye başladı.
Mısır resmi ajansı MENA'nın duyurduğuna göre, Sisi'nin Suudi Arabistan'a destek vermek amacıyla yetki talebinde bulunması üzerine Mısır Meclisi Genel Sekreterliği yazılı bir açıklama yayımlayarak Meclis Genel Kurulu'nun ertesi gün (18 Ekim Pazar) acil şekilde toplanacağını bildirdi.
Pazar günü Meclis oturumu öncesinde de Kahire'deki İttihadiye Sarayı'nda Sisi başkanlığında Mısır Ulusal Savunma Konseyi toplandı. Meclis Başkanı, Başbakan, Silahlı Kuvvetler Genel Komutanı ve Savunma ve Askeri Üretim Bakanı, Genelkurmay Başkanı, Genel İstihbarat Servisi Başkanı ile içişleri, maliye, dışişleri ve uluslararası işbirliği ve yurt dışındaki Mısırlılardan sorumlu bakanların yanı sıra üst düzey askeri ve güvenlik yetkililerinin katıldığı toplantıda Suudi Arabistan ve Ensarullah arasında devam eden savaş değerlendirildi.
Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Konsey; "Yemen’deki Ensarullah’ın saldırılarına maruz kalan Suudi Arabistan’ın güvenliğini ve istikrarını savunması, ülkenin kazanımlarını, toprak bütünlüğünü ve İslam’ın kutsal mekanlarını koruması amacıyla Riyad’a gerekli ve mümkün olan her türlü desteğin sağlanmasına" karar verdi.
Meclis iki oturumda karar vermedi, görüşmeleri bir hafta sonrasına erteledi
Ne var ki sarayda alınan bu karar, birkaç saat sonra toplanan Mısır Temsilciler Meclisi’nden aynı hızla geçmedi.
Sisi’nin "acil toplanma" çağrısı üzerine pazar günü bir araya gelen Temsilciler Meclisi, Suudi Arabistan’a destek amacıyla Mısır silahlı kuvvetlerine savunma tedbirleri alma yetkisi verilmesini görüştü ancak herhangi bir karara varamadı.
Mısır’ın El-Kahire el-İhbariyye televizyonunun aktardığına göre Meclis, görüşmelerin sonucuna veya detaylara ilişkin hiçbir açıklama yapmadan oturumu sonlandırdı ve görüşmeleri pazartesi gününe bıraktı.
Fakat dün yeniden toplanan Meclis’ten bir kez daha onay çıkmadı.
Mısır’da devlete ait Ahbar el-Yevm gazetesinin haberine göre, Sisi’nin askeri destek yetkisi talebinin ele alındığı ikinci oturumda da nihai karara ulaşılamadı. Meclis Başkanı Hişam Bedevi, "Suudi Arabistan'a destek ve yardım için gerekli tedbirlerin alınması konusunda yetki verilmesi" görüşmelerinde ikinci oturumun gerçekleştirildiğini ve görüşmelere 26 Ekim’de devam edilmesine karar verildiğini açıkladı.
Mısır Temsilciler Meclisi.Gereken tek onay Meclis'in vereceği 'olur' kararı
Mısır Anayasası’nın 152. maddesi uyarınca, Mısır ordusunun cumhurbaşkanı tarafından başka bir ülkede muharebe amacıyla görevlendirilmesi için yalnızca cumhurbaşkanının talebi ve Ulusal Savunma Konseyi’nin onayı yetmiyor; aynı zamanda Mısır Meclisi’nin üçte iki çoğunluğunun onayı şart koşuluyor.
Mısır Anayasası’ın 152. Maddesi uyarınca, Mısır ordusunun başka bir ülkeye muhabere amacıyla görevlendirilmesi için üç aşamalı bir onay süreci gerekiyor.
Bunlardan ilki Cumhurbaşkanının talebi, ikincisi de Ulusal Savunma Konseyi’nin onayı. Mısır’da halihazırda bu iki gereklilik de karşılanmış durumda.
Şartın karşılanması için gereken üçüncü adım ise Mısır Meclisi’nin üçte iki çoğunluğunun onayı.
Mısır Meclisi’nin iki gündür karara varamaması ve oturumu bir hafta sonraya ertelemesinin nedeni, çoğunluğun sağlanması halinde Mısır askerlerinin Suudi Arabistan’a konuşlandırılması için tüm onayların sağlanacak olması.
Dahil olunmayan ittifak, masaya konulan senet, fiili hizalanma...
Kahire’de Meclis mesaisini kilitleyen, Ankara ve İslamabad’ı ise Suudi Arabistan topraklarına asker sevkiyatına hazırlayan sürecin arkasında, Riyad yönetiminin 12 yıldır Yemen’de sürdürdüğü yıkım ve kuşatma politikasının kendilerini vurması yatıyor.
Hem Hürmüz’de hem de Kızıldeniz’de ekonomik nefes boruları kesilen Suudi Arabistan, Washington’ın gözetiminde askeri riski ve faturayı paylaştıracağı bölgesel ittifaklara sarıldı. Temmuz sonundaki 14 devletlik deniz görev gücünün ardından, 7 Ağustos’ta Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında NATO’nun 5. maddesini kopyalayarak "birine yapılan saldırıyı hepsine yapılmış sayan" Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı. Ekim başında ise Riyad’da yapılan olağanüstü toplantıyla da kimseye sorulmadan Türkiye ve Pakistan birliklerinin hızla Suudi topraklarına konuşlandırılması kararlaştırıldı.
Aslında 2024’ten bu yana "Müslüman Dörtlüsü" olarak kurgulanan paktın dördüncü ayağı olan Mısır, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın "doğal ortağımız" açıklamalarına rağmen 7 Ağustos’ta Mekke’de kurula imza masasına oturmamıştı.
Mada Masr ve Middle East Eye’a yansıyan kulis bilgilerine göre bu mesafenin arkasında derin siyasi çekinceler ve karşılıklı güvensizlikler yatıyordu: Kahire, Suudi liderliğindeki bir bloğun askeri yükümlülüğü altına girmekten, milyarlarca dolarlık yatırım aldığı Birleşik Arap Emirlikleri ile Riyad arasındaki rekabette taraf olmaktan ve Doğu Akdeniz’de Yunanistan ile Kıbrıs hattıyla kurduğu ortaklıkları riske atmaktan kaçındı.
Ne var ki Ensarullah füzelerinin Suudi şehirlerini sarsmasıyla birlikte, 13 yıl önce Sisi yönetimine açılan milyarlarca dolarlık Körfez kredisinin senedi masaya kondu… Böylece resmi olarak pakta imza atmayan Kahire, çıkarları için Türkiye ve Pakistan ile aynı cephede fiilen hizalanmaya yöneldi.
AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in, Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde üçlü savunma anlaşmasını imzaladığı tören.Gelinen noktada Mısır yönetiminin siyasi irade beyanına ve Ulusal Savunma Konseyi’nin kararına rağmen yetki tezkeresinin Temsilciler Meclisi’nde iki gün üst üste takılması ve görüşmelerin bir hafta sonraya ertelenmesi son derece dikkat çekici.
Çünkü Körfez sermayesine duyulan mali bağımlılık ne kadar derin olursa olsun, bir ülkenin ordusunu Kızıldeniz’de ve Suudi çöllerinde on yılı aşkın süredir kırılamayan asimetrik bir savaşın içine sokmak, ağır askeri, ekonomik ve toplumsal maliyetler barındırıyor.
Bu tablo, orduları başka ülkelerin savaşına sürmenin iki dudak arasından çıkan "karar verdim" sözüyle geçiştirilemeyecek kadar ağır bir mesele olduğunu bir kez daha gösteriyor. Fakat Mısır Temsilciler Meclisi'nin oturumu ikinci kez ertelemesi her ne kadar yaşanan çekinceye işaret etse de Mısır yönetiminin Suudi Arabistan pazarlıkları devam ediyor. Söz konusu erteleme kararları 26 Ekim'de yapılacak oturumda ret kararı çıkacağı anlamına da gelmiyor.
Öte yandan Türkiye’de yaşanan süreç, bu oldubitti siyasetinin çok daha çarpıcı bir örneğini sunuyor. AKP iktidarı, 7 Ağustos’ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın içeriğini ve Türkiye’ye yüklediği ağır mükellefiyetleri halktan gizlemekle kalmadı, anlaşmayı TBMM’nin onayına dahi sunmadı. Başka ülkelerin kendi parlamentolarında ve kamuoylarında tartıştığı bir askeri paktın, Türkiye’de kendi halkından kaçırılarak kapalı kapılar ardında yürütülmesi, iktidarın toplumla ve Meclis iradesiyle kurduğu sorunlu ilişkiyi bir kez daha gözler önüne seriyor.
Oysa Anayasa’nın 90. maddesi uluslararası anlaşmaların yürürlüğe girmesini TBMM’nin onayına bağlarken, 92. maddesi ise Türk Silahlı Kuvvetleri’nin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verme yetkisini de doğrudan Meclis’e bırakıyor.
Ancak AKP iktidarı, hiçbir resmi ve hukuki geçerliliği bulunmamasına karşın, Riyad’da yapılan toplantıda Suudi Arabistan’ın askeri taleplerini kabul ederek hızla askeri güç ve teçhizat konuşlandırma kararı aldığını duyuruyor.
İktidar cephesinden yükselen "adımlar Anayasa'ya uygun olacak" söylemi ise, sahada çoktan verilmiş bir kararın sonradan Meclis’e getirilerek el kaldırıp indirme formalitesiyle meşrulaştırılması arayışından öteye gitmiyor.
/././
İliç faciası öncesi toplantı itirafı: 'Kaymayı biliyorlardı, zenginlere ayrı yoksullara ayrı adalet var bu ülkede'-Özkan Öztaş-
Erzincan İliç'te 9 işçinin katledildiği maden faciası davasının 9. duruşmasında tüm tutuklu sanıklar serbest bırakıldı. Yeni itirafların ortaya çıktığı duruşmada madenci yakını Duygu Yıldız, işçiye ve patrona ayrı işleyen adalete isyan etti.
Erzincan'ın İliç ilçesinde, Anagold şirketine ait maden ocağında 13 Şubat 2024'te meydana gelen ve 9 işçinin hayatını kaybettiği facianın 9. duruşması bugün görülmeye başlandı. Duruşmaya verilen arada, faciada yaşamını yitiren maden işçisi Uğur Yıldız'ın kardeşi Duygu Yıldız, ortaya çıkan yeni bilgiler ve ifadeler karşısında tepkisini dile getirdi. Tutuklu bulunan son iki kişinin de serbest bırakıldığını belirten Yıldız, davanın seyrine ilişkin ayrıntıları soL'a anlattı.
Facianın yaşanacağı saatlerde sendika toplantısı yapmışlar
Duruşmada sanıklardan Murat Bayraktar'ın verdiği ifadeyle, facia günü işçilerin göz göre göre ölüme gönderildiği bir kez daha ortaya çıktı. Duygu Yıldız, mahkemede ilk kez dile getirilen bu itirafı soL'a şu sözlerle aktardı: "Aynı gün kaymanın olacağı belliyken saat 14.00'te sendika ve işçi haklarıyla alakalı genel bir toplantı yaptıklarını söyledi. Zaten toplantının bitmesinin sebebi de kayma olmuş. Kaymanın olacağını bildikleri halde bu acil durum uyarılarını kimse dinlemedi. Bu durum ve ifade duruşmalarda ilk defa söyleniyor."
Katliamın sorumlularına tahliye ödülü
Faciayı önleyebilecek yetkiye sahip isimlerin birer birer serbest bırakılmasına tepki gösteren Yıldız, yargı sistemindeki çifte standarda dikkat çekti. Yıldız, yargılama sürecindeki adaletsizliği şu ifadelerle dile getirdi: "Faciayı durduracak yetkili kişiler Cengiz Yalçın Demirci ve onun altındaki Kanadalı Iain Ronald Guille ile Ali Rıza Kalender'di. Iain daha önce serbest bırakılıp tekrar tutuklanmıştı, duruşmadan önce tekrar serbest bırakılmış. Ben bugün Cumhurbaşkanı'na sözlü bir hakaret etsem beni aynı gün içerisinde gözaltına alıp tutuklarlar. Ancak bu ülkede yaşanmış en büyük çevre katliamına, madencilerin ölümüne sebebiyet verenlerden kimse tutuklu değil. Şirketin Türkiye müdürü Cengiz Yalçın Demirci yurt dışında yaşamasına rağmen yurt dışı yasağı bile kaldırıldı."
'Mahkemeye göre bırakın suçluyu, ortada suç bile yok sanki'
Sürecin yalnızca bir cinayet davası olarak ele alınamayacağını belirten Yıldız, yaşananların bir çevre katliamı ve işçi sınıfına yönelik bir saldırı olduğunu vurguladı.
Yıldız, sözlerini şöyle sürdürdü: "Süreç sanki Uğur Yıldız ya da bir başka madenci öldürülmüş ve sadece onun için adalet arıyormuşuz gibi, bir cinayet soruşturmasıymış gibi dönüyor. Hayır, biz bu ülkede yaşayan bir işçinin, bir emekçinin sermaye tarafından kurban edildiğine inanıyoruz; bu toplumsal bir dava. Bilirkişi raporlarında da var; siyanürlü toprak su havzasına karıştı. Su zehirlendi, hava zehirlendi, toprak zehirlendi. 9 emekçi insanı katlettiler ve ortada suçlu da yok, suç da yok, ceza da yok. Adaletin kıstası var herhalde; zenginler ve güçlüler ile yoksullar, işçiler... Ve adalet ne yazık ki bu işçilere uğramıyor."
Yıldız, yaşananlara duyduğu itirazı ve öfkeyi dile getirerek adalet çağrısını yineledi: "Tabloya göre, tonlarca siyanürün doğaya karıştığı ve 9 canın yitip gittiği bu büyük felakette, davanın işleyişine bakıldığında ortada suçlu olmamasını geçtik, sanki ortada işlenmiş bir suç bile yok."
Duruşmada ilk kez gündeme gelen bu bilgilerin gölgesinde yapıldı.
Mahkeme tutuksuz sanıkların tutuklanması talebini reddetti, adli kontrollerin devamına karar vererek duruşmayı 26 Ocak 2027'ye erteledi.
/././
