Cerrahpaşa yıkıldı, doktorlar gönderildi, temeli ancak 3 yıl sonra atıldı.
Türkiye’nin en önemli üniversite hastanelerinden Cerrahpaşa’nın yeni binasının temel atma töreni dün Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleşti. Türkiye’deki kamusal sağlık hizmetinin geldiği noktanın resmi olan şantiye alanı, Erdoğan için temizlendi, boyandı. Cerrahpaşa’nın doktorları ise ‘Saray’ın müteahhidi’ olarak bilinen Rönesans tarafından üç yıldır çivi çakılmadığı için yıllardır başka bir hastanede yetersizlikler içinde çalışıyor.
Cerrahpaşa'da temel atma töreni: Abluka büyük, randevular iptal -Eylem Nazlıer-
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yakınlığıyla bilinen Rönesans Holding tarafından 600 günde tamamlanacak denilen Cerrahpaşa’da 1104 gün sonra Erdoğan’ın katılımıyla temel atma töreni gerçekleşti.
Sabah erken saatlerde Cerrahpaşa’ya geldiğimizde gördüğümüz manzara bizi şaşırtmadı. Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa bünyesindeki Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi 1. etap temel atma törenine katılacak olması nedeniyle çevrede güvenlik önlemleri üst düzeye çıkarılmıştı. Samatya’dan Cerrahpaşa’ya kadar uzanan güzergahta adım başı polis vardı.
Yollar araç trafiğine kapatılmış, bazı otobüs seferleri iptal edilmişti. İnsanlar gidecekleri yerlere yürüyerek ulaşmaya çalışıyordu. Evlerine girmek isteyenler bile çanta ve üst aramasından geçiyordu. Yerleşkenin çevresi bariyerlerle kapatılmış, tören alanına girişler ise isim listeleri üzerinden yapılıyordu. Açılışa sivil vatandaşların girmesine izin verilmiyordu.
Hastanenin içinde dolaşırken dikkatimizi çeken başka ayrıntılar da vardı. Erdoğan’ın geçeceği güzergahtaki bordür taşları boyanmış, bazı yerlerde boyama işlemi hâlâ sürüyordu. Bir noktada iki temizlik işçisinin önden yolu süpürdüğünü gördük. Arkalarında sivil giyimli bir kişi vardı. İşçilerin gözünden kaçan küçük bir çöp olduğunda onları geri çağırıp elleriyle aldırıyordu.
"Bu tantana bitmesi gereken inşaatın temel atma töreni için"
Konuştuğumuz bir sağlık emekçisi, yapılacak törene tepki göstererek şunları söyledi: “13 Nisan 2023’te imzalanan protokolle Yeşilköy’deki Prof. Dr. Murat Dilmener Acil Durum Hastanesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesinin kullanımına verildikten sonra bölüm bölüm taşınmaya başlandı. Taşınmayla birlikte TOKİ’nin açtığı ihaleyi ‘Saray’ın müteahhidi’ olarak isimlendirilen Rönesans Holdinge bağlı Rec Uluslararası İnşaat Şirketi aldı. 2 milyar 60 milyon liraya imzalanan sözleşmeye göre kaba inşaatı 600 günde teslim edecekti. Ancak aradan geçen 3 yıllık süreye rağmen kampüsün büyük bölümü hâlâ dev bir çukur görünümünde. Bugün Cumhurbaşkanı, ihalesi 3 yıl önce yapılan ve 600 günde kaba inşaatı bitirme taahhüdünde bulunulan hastane inşaatının temel atma törenini yapmaya geliyor. Düşünün, bu inşaatın şimdiye kadar bitmiş olması gerekiyordu. Bu kadar tantana bitmeyen bir inşaat için.”
"Biri geleceğinde inşaat hızlanıyor, sonra duruyor"
Yerleşkede karşılaştığımız bir öğrenci, inşaat çalışmalarının son günlerde hızlandığını aktardı. Öğrencinin anlatımına göre 6 Mart’ta monoblok binanın çevresine iş makineleri getirildi. Öğrenci “Daha Erdoğan’ın geleceğinden haberimiz yoktu ama kendi aramızda ‘Herhalde biri gelecek, o yüzden yıkmaya başlıyorlar’ diye konuşuyorduk. Çünkü genelde biri geleceğinde inşaat bir iki hafta hızlanıyor, sonra yine duruyor” dedi. Öğrenci, Erdoğan’ın gelişini pazartesi günü öğrendiklerini söyledi: “Törene katılmak isteyen öğrencilerin isimlerini sınıf gruplarından istediler. Pazartesiden itibaren inşaat aralıksız devam etti. Gece yarılarına kadar çalıştılar. Çevrede oturan arkadaşlarımız bir haftadır sesten uyuyamadıklarını söylüyor.”
Sabah okula geldiğinde yerleşkenin tamamen bariyerlerle çevrildiğini belirten öğrenci, kampüs içinde de yoğun polis varlığı olduğunu söyledi: “TOMA’lar sabah çevredeki otoparklardan çıkarılıyordu. Kapılarda polisler vardı. Kütüphanede, tuvaletlerde, kafeteryalarda bile polislerle karşılaşıyoruz. Her köşede bir polis bekliyor.”
Erdoğan gelecek diye randevular iptal edildi
Hastanede çalışan bir sağlık emekçisi önceki akşamdan itibaren hazırlıkların hızlandığını anlattı. “Fatih Belediyesi yolları suladı, temizledi. Sabah çok erken saatlerde hastanenin etrafı bariyerlerle kapatıldı. İlk saatlerde giriş çıkışta sorun yoktu ama sonra kimlik ve çanta kontrolleri başladı” dedi.
Aynı sağlık emekçisi, öğleden sonra için planlanan sağlık hizmetlerinin büyük bölümünün iptal edildiğini söyledi: “Poliklinikler boşaltıldı. Randevulu hastalar önceden aranarak iptal edildiği söylendi. Geçmişte grev yaptığımızda ‘Hastaların sağlık hakkını engelliyorsunuz’ diye propaganda yapılıyordu. Ama şimdi Cumhurbaşkanı geliyor diye hastaların sağlık hizmeti alması engelleniyor.”
Hastanede programa kimlerin katılacağına ilişkin de konuşan sağlık emekçisi, günler öncesinden katılımcıların belirlendiğini söyledi. “Ana bilim dalı başkanları, senato üyeleri, üniversite yönetim kurulu üyeleri, rektör yardımcıları ve dekanlar katılacak. Onun dışında diğer öğretim üyeleri, akademik personel dahi katılamıyor” diyen sağlık emekçisi, katılmak isteyenlerin de programa dahil edilmediğini belirtti.
Onkolojide tedaviler iptal: Gelenleri geri gönderdik
Onkoloji servisinde çalışan bir başka sağlık emekçisi de tedavilerin büyük ölçüde ertelendiğini anlattı: “Güvenlik gerekçesiyle poliklinikler kapatıldı. Onkolojide tedavilerin büyük kısmını iptal ettik. Uzun süren kemoterapiler ertelendi, bazı hastalara ulaşamadık. Gelenleri de geri göndermek zorunda kaldık.”
Cerrahpaşa çevresinde dolaşırken en çok hissedilen şey ise hayatın adeta durmasıydı. Çok geniş bir alana yayılan güvenlik önlemleri ile yüzlerce polis, onlarca araçla bölgeye getirilmiş. Bir sağlık emekçisi durumu şöyle özetledi: “Etrafta hayat durmuş gibi. Bu kadar geniş güvenlik önleminin anlaşılır bir yanı yok.”
Bütün itirazlarıma rağmen arama yaptılar
Konuştuğumuz bir hasta ise sabah saat 11.00 sularında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinde yaşadıklarını şöyle anlattı: “Cerrahpaşa hematolojideki tedavimi tamamlayıp merkez acil laboratuvar kapısından dışarı çıkarken kalabalık bir polis grubuyla karşılaştım. İtirazlarıma rağmen önce elle vücudumda arama yaptılar, ardından çantamı açtırdılar. Neden böyle yaptıklarını sorduğumda ‘Reis burada, yapmak zorundayız’ dediler.”
Erdoğan’ın gelişi sırasında uzun bir araç konvoyu hastane çevresinde hareket etti. Çoğu Audi marka ve son model araçlardan oluşan konvoy yaklaşık 15 dakika boyunca hastanenin bahçesine girmeye çalıştı. Konvoyun geçişi sırasında düşük sesle de olsa bir yurttaş tepki gösterdi: “Paralarımızın nereye gittiği belli; onlar lüks içinde, bizler yoksulluk içinde yaşıyoruz.”
***
Rönesans tablosu: Milyarlar kazandı, hiç vergi ödemedi
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinin yapımını üstlenen Rönesans Holding, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a oldukça yakın. Dünyanın en büyük 58’inci inşaat şirketi olan şirket 2023 yılında hiç vergi ödemedi.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinin yapımını üstlenen Rönesans Holding, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a oldukça yakın. Rönesans Holdingin Ankara Beştepe’deki Cumhurbaşkanlığı sarayının yanı sıra Marmaris Okluk Koyu’ndaki yazlık sarayı da inşa eden şirket olduğu biliniyor. Dünyanın en büyük 58’inci inşaat şirketi olan şirket 2023 yılında hiç vergi ödemedi ve 2023 yılında 18 milyar TL net kâr elde etti.
Dilmener de Rönesans’ın
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesinin taşınması 10 yıllardır gündemdeydi. Binaların çürük olduğu 2009’da raporlansa da 2014’te ilk yıkımlar gerçekleşti. Bu noktada yeni binalar yapılması talep edilse de yıkılan alanlar otoparka dönüştürüldü. Ana taşınma kararı ise 6 Şubat 2023 Maraş depremlerinin hemen ardından alındı. Kliniklerin çoğu bu tarihten sonra boşaltılarak Prof. Dr. Murat Dilmener Acil Durum Hastanesi gibi geçici yerleşkelere taşındı. Murat Dilmener hastanesinin yapımını da pandemi döneminde Rönesans Holding gerçekleştirmişti. Pandemi hastanesi olarak 2020’de 45 gün içinde tamamlanmasıyla övünülen hastanenin yeri İstanbul’daki Yeşilköy Atatürk Havalimanı yerleşkesinin pistinde olması nedeniyle büyük tartışmalara sebep olmuştu.
2 milyar 60 milyonluk ihale
Fatih’te bulunan Cerrahpaşa ana yerleşkesinin taşınması sonrası binaları resmi olarak TOKİ yapıyor olsa da, ana yüklenici firma Rönesans Holdinge bağlı REC Uluslararası İnşaat.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı TOKİ, 6 Mart 2023 tarihinde “Cerrahpaşa hastane yapıları kompleksi kaba inşaatı” adı altında bir ihale düzenledi. Bu ihale ile Cerrahpaşa’daki hastane binalarının yenileneceği ifade edildi. İhale kapsamında Rönesans Holdinge bağlı Rec Uluslararası İnşaat Şirketi ile TOKİ arasında 2 milyar 60 milyon TL’lik sözleşme imzalandığı öğrenildi. Üstelik 220 bin metrekarelik alan üzerinde yapılacak binaların 600 gün içinde yani 26 Ekim 2024’e kadar teslim edilmesi planlanıyordu. Ancak 14 Mart 2026’da aradan geçen 504 günde daha temel atma töreni gerçekleşiyor.
Cerrahpaşa Yerleşkesinde yeniden yapılanma süreci kapsamında yapımı planlanan tarihi göğüs hastalıkları binasının temel atma töreni, 29 Aralık 2022 tarihinde gerçekleştirilmişti. Temel atma törenine; Rektör Prof. Dr. Nuri Aydın, rektör yardımcıları, dekanlar, öğretim üyeleri ve daire başkanları katılmıştı.
Saray destekli Rönesans
Faaliyetlerine 1993 yılında başlayan Rönesans, bugün Türkiye ve Avrupa başta olmak üzere, dünyanın pek çok yerinde inşaat, enerji, sağlık, gayrimenkul ve endüstriyel yatırımların ana müteahhidi konumunda. Şirketin, otoyollardan, demir yollarına, yenilenebilir enerjiden, hidroelektrik santrallerine kadar pek çok alanda yatırımı bulunuyor.
* Türkiye’deki Adana, Yozgat, Elâzığ, Bursa ve Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanelerinin inşaatlarını gerçekleştiren şirket, bu şehir hastanelerinin işletmelerini de yürütüyor. 2025 yılında şehir hastanelerinin kamuya toplam maliyetinin 111.1 milyar TL’yi aştığı biliniyor. Sağlık Bakanlığının ödemeleri Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık yüzde 10’una tekabül ediyor. 2026 yılı için ise şehir hastanelerine ödenmesi planlanan tutar 136 milyar TL’nin üzerinde.
* Rönesans Holdingin inşa ettiği Ankara Adalet Sarayı’nın maliyeti ise 5 yılda 2.8 milyar TL’den 36 milyar TL’ye çıktı. Böylece proje maliyeti 5 yılda yaklaşık 13 kat artmış oldu.
* Rönesans Holdinge bağlı Rönesans Eğitim Vakfı, vergi muafiyeti kapsamında. Vakfın mütevelli heyetinde, şirketin sahibi Erman Ilıcak da yer alırken, vakıf, tapu ve kadastro harçları, emlak vergisi ve veraset ve intikal vergisi gibi birçok vergiden muaf tutuluyor.
* “Hiçbir yere çıkmayan yol” olarak adlandırılan Kuzey Marmara Otoyolu’nun Nakkaş-Başakşehir kesimini işletecek şirket yine Rönesans Holding. Bu yolun TOKİ’nin bölgede başlattığı 24 bin konutluk proje için hazırlandığı ortaya çıktı. Yaklaşık 45 kilometre uzunluğundaki otoyol, yap-işlet-devret (YİD) modeliyle ve 4 yıl öncesinin fiyatlarıyla yaklaşık 8 milyar TL’ye ihale edildi.
* Rönesans Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketi ve bağlı ortaklıklarının 1 Ocak-31 Aralık 2025 dönemine yönelik finansal tablolarına göre, 2024 yılında 6 milyar 133 milyon 725 bin TL olan şirketin net dönem kârı, 2025 yılında 16 milyar 306 milyon 362 bin TL’ye yükseldi. Şirketin 2024-2025 döneminde net dönem kârında yüzde 166’lık artış kaydedildi.
***
Rönesans Holdingin en kârlı faaliyet olan inşaat segmenti, son yıllarda istikrarlı bir faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr (FAVÖK) büyümesi sergiledi. Şirket verilerine göre inşaat faaliyetlerinden elde edilen gelir, 2022’de 2.33 milyar avro, 2023’te 2.42 milyar avro ve 2024’te 3.13 milyar avro seviyesinde gerçekleşirken; 2025’in ilk yarısında bu rakam 1.43 milyar avro oldu.
İnşaat faaliyetlerinden 2022 yılında 70 milyon avro boyutunda faiz, vergi ve amortisman öncesi kâr (FAVÖK) elde edildi, 2023’te ise 177 milyon avro ve 2024’te 227 milyon avro seviyesinde gerçekleşti. 2024’ün ilk yarısında 83 milyon avro olan inşaat FAVÖK’ü, 2025’in aynı döneminde 126 milyon avroya yükseldi.
Geleceğe yönelik beklentilerde ise şirket, mevcut iş hacmini ve faaliyet kâr marjlarını korumayı hedefliyor. Ayrıca, yaklaşık 6 milyar avro bandındaki bakiye siparişlerin (order book) yeni yatırımlarla sürdürülmesi planlanıyor.
Şehir hastanelerini de kapsayan “imtiyaz (concession)” yatırımlarının FAVÖK miktarı, 2022 yılında 45 milyon avro, 2023’te 35 milyon avro ve 2024’te 58 milyon avro olarak açıklandı. 2024’ün ilk 6 ayında 34 milyon avro olan imtiyaz kârı, 2025’in ilk yarısında 40 milyon avroya ulaştı.
Hastanelerin gelecekteki kârlılığına ilişkin olarak raporda, uzun vadeli imtiyaz modelinin öngörülebilir nakit akışları ile gelecekteki kazançlar için sağlam bir görünürlük sağlamaya devam ettiği vurgulandı. Özellikle 2023’ün son çeyreğinde açılan Gaziantep Şehir Hastanesinin de etkisiyle bu alandaki nakit yaratma kapasitesinin genişlediği belirtildi.
***
Evrensel
