58 milyon yetişkin nüfus, 45 milyon dosya: Türkiye’nin adliyeler ile imtihanı -Gökçer Tahincioğlu / T24-

Ceza, hukuk, icra mahkemelerindeki dosya sayılarına baktığınızda, neredeyse 45 milyon dosyayla karşılaşıyorsunuz. 86 milyonluk Türkiye’nin yaklaşık 58 milyonunun yetişkin nüfus olduğu düşünüldüğünde adliyelerin nasıl yaşamın merkezinde yer tuttuğunu da görebiliyorsunuz.

Türkiye, uzun yıllardır operasyonlarla güne başlayıp, operasyonlarla günü kapatan bir ülke. Siyasetten çok savcılık soruşturmaları, yaşam pahalılığından çok davalar konuşuluyor ya da bunların konuşulması isteniyor.

Durmadan daha büyük adliye, daha büyük cezaevi, daha büyük yüksek mahkeme binaları yapılmak isteniyor.

Terör suçları, anayasal düzene karşı işlenmiş suçlar bile artık sıradan hale geldi.

Soruşturması, davası bulunmayanlar yadırganıyor.
* * *

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün yeni açıklanan 2025 verileri de bu tabloyu doğruluyor. Verilerin gösterdiği başka gerçekler de var.

İcralık olanların sayısı, boşanma sayılarının yüksekliği, en çok “mala karşı” suç işlenmesi gibi.

Adliye verileri, bir yandan Türkiye’deki yaşamı, mutsuzluğu, umutsuzluğu da gösteriyor.

Trajik bir veri. Ceza, hukuk, icra mahkemelerindeki dosya sayılarına baktığınızda, neredeyse 45 milyon dosyayla karşılaşıyorsunuz. 86 milyonluk Türkiye’nin yaklaşık 58 milyonunun yetişkin nüfus olduğu düşünüldüğünde adliyelerin nasıl yaşamın merkezinde yer tuttuğunu da görebiliyorsunuz.

Onlarca sayfadan, binlerce satırdan oluşan verileri şöyle özetlemek mümkün.

Suça sürüklenen çocuk dosyalarında patlama
--------------------------------------------------
Verilere göre, 2025’te, suça sürüklenen çocuklarla ilgili dosya ve suç sayılarında büyük artış yaşandı. 2025’te savcılıklarda 332 bin 648 toplam dosya olduğu tespit edildi. Bu dosyalarda 683 bin 823 ayrı suç türü nedeniyle 330 bin 496 çocuk soruşturuldu.

Geçen yıldan 125 bin 86 dosyada, 143 bin 196 çocuğun soruşturması ele alınmış, 2025’e devretmişti. 2025’te 207 bin 562 yeni dosya açıldı, bu dosyalarda 187 bin 300 çocuk, 412 bin 893 suç türünden soruşturuldu. Dosyalardan 209 bin 22’si karara bağlandı, 123 bin 626’sı bu yıla devredildi.

81 bin dava
--------------

Karara bağlanan dosyalardan 112 bin 546’sı hakkında dava açıldı. Devirlerle birlikte toplam açılan dava sayısı 112 bin 546 oldu. Bu davalardan 24 bin 244’ü vücut dokunulmazlığına karşı suçlardan, 28 bin 562’si malvarlığına karşı suçlardan, 17 bin 60’ı hürriyete karşı suçlardan açıldı. Diğer suç türlerinde de binlerce yeni iddianame hazırlandı.

İcra İflas dairelerinde 35 milyon dosya
-------------------------------------------

İlginç verilerden biri de “İcra ve İflas daireleri dosya sayıları” başlığında yer aldı. Buna göre, 2025’te, önceki yıldan devreden ve yeni açılanlarla birlikte 35 milyon 284 bin 514 dosya bulunduğu tespit edildi. Bu aynı zamanda 2016’dan bu yana en yüksek ikinci rakam. 2023’te dosya sayısı 38 milyon 969 bin 260 olarak tespit edilmiş, sonraki yıl sayı 32 milyona kadar inmişti.

35 milyonluk dosya sayısının büyük bölümünü icra dosyaları oluşturdu. İcra dosyası sayısı 33 milyon 34 bin 679 olarak saptandı. Geri kalan sayı, iflas ve talimat dosyalarından oluştu.

Yarım milyona yakın boşanma dosyası
------------------------------------------

Boşanma davalarındaki yüksek sayı yine dikkati çekti. 2025’te mahkemelere 452 bin 627 boşanma davası geldi. Bu sayı da 2016’dan bu yana en yüksek ikinci sayı olarak kayda geçti. 2016’da boşanma dava sayısı 302 bin olarak saptanmıştı. 2024’te ise sayı 468 bindi.

Boşanma nedenine göre dava sayılarına bakıldığında ilk sırada 171 bin 850 ile evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle anlaşmalı boşanma, ikinci sırada 126 bin 175 dosya ile ve yine aynı nedenle çekişmeli boşanma davaları yer aldı.

Zina nedeniyle 6 bin 672, hayata kast ve onur kırıcı davranış nedeniyle bin 904 dava açıldı.

1 milyon kişi için “tedbir” kararı
------------------------------------

En ilginç verilerden biri de “tedbir verilen kişi sayısı” oldu. 2025’te tam 1 milyon 47 bin 288 kişi için 1 milyon 487 bin 209 “tedbir” kararı verildi. Bu, 2016’dan bu yana en yüksek sayı.

Şiddet ve korkuya yönelik söz ve davranış nedeniyle 328 bin 575 kişi, konuta, okula, işyerine yaklaşmama için 260 bin 645 kişi, çocuklarına yaklaşmama için 145 bin 454 kişi, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme için 116 bin 597 kişi için tedbir kararına imza atıldı.

58 milyon yetişkin, 45 milyon dosya
----------------------------------------
Mahkeme türüne göre dosya sayılarına bakıldığında, ceza mahkemelerinde 3 milyon 845 bin 667, hukuk mahkemelerinde 5 milyon 230 bin 402 dosya olduğu görüldü. İcra iflas dairelerindeki 35 milyon dava da eklendiğinde, 45 milyona yakın dosyanın 2025’te adliyelerde görüldüğü anlaşılıyor. Türkiye’nin yetişkin nüfusunun yaklaşık 58 milyon olduğu düşünüldüğünde, ne kadar büyük bir toplamın yolunun adliyelerle kesiştiği de anlaşılıyor.

16 milyon 773 bin şüpheli
-----------------------------

Savcılıklara soruşturma evresinde gelen dosya, şüpheli ve suç sayılarına göre bakıldığında, 2025’te savcılıklar toplam 13 milyon 295 bin 851 dosyaya baktı. Bu dosyalarda 16 milyon 773 bin 992 şüpheli yer aldı. 22 milyon 900 bin 580 suç türü soruşturuldu.

Malvarlığına karşı işlenen suçlar, 4 milyon 818 bin 542 dosya ile ilk sırada yer aldı. Bunu 1 milyon 919 bin 119 dosya ile hürriyete karşı suçlar, 1 milyon 799 bin 636 dosya ile şerefe karşı suçlar, 1 milyon 466 bin 293 dosya ile vücut dokunulmazlığına karşı suçlar izledi.

296 bin kişi için “anayasal suç”
---------------------------------
296 bin 969 kişi, anayasal düzene karşı işlenen suçlardan soruşturuldu. 307 bin kişi için adliyeye karşı suçlardan, 352 bin 403 kişi özel hayata karşı suçlardan soruşturma geçirdi.

Dolandırıcılık ilk sırada
-------------------------
Malvarlığına karşı işlenen suçlarda ilk sırayı hırsızlık aldı. 3 milyon 324 bin 881 kişi, 2 milyon 672 bin 148 dosyada bu suçtan soruşturuldu. Bunu 1 milyon 144 bin 287 dosyayla dolandırıcılık izledi. Bu suçtan 3 milyon 518 bin kişi soruşturuldu.
(Gökçer Tahincioğlu-T24)