Akbelen’den Kurtuluş Parkı’na: Sermayenin gaspına karşı direniş -Fatih Yaşlı-
Bir grup holdingin, şirketin, patronun servetine servet kattığı, giderek daha da zenginleştiği ve halka savaş açmakla yetinmeyen, memleketin ağacını, deresini, denizini yok etmeye, havasını, suyunu zehirlemeye and içmiş bir asalak sınıfı var karşımızda.
Pazartesi günü, yüzlerce işçinin Ankara Kurtuluş Parkı’nda en temel hakları için direnmeye devam ettiği saatlerde, genç bir kadın etrafında jandarmalar, ellerinde kelepçe ve yüzünde bir tebessümle Milas Adliyesi’nin kapısından içeri giriyordu.
Yaklaşık bir aydır cezaevinde bulunan ve mahkemenin tutukluluğuna devam kararı verdiği kadının adı Esra Işık’tı, suçu ise “görevi yaptırmamak için direnme” olarak belirlenmişti.
Peki Esra Işık’ın direndiği “görev” neydi tam olarak, Esra neye direniyordu?
Bu görevin adı son derece ironik bir şekilde “acele kamulaştırma”ydı. İronikti; çünkü Muğla Akbelen’deki kamulaştırılacak alan köylülere aitti; yani zaten kamunun, halkın malıydı.
Kamulaştırmanın nedeni ise köylülerin ellerinden alınacak toprakların maden sahası olarak kullanılacak olmasıydı.
Peki maden kime ait olacaktı? Kamuya mı? Hayır elbette. Akbelen’in maden sahası ilan edilmesinin gerisinde Yeniköy-Kemerköy Termik Santrali’nin kömür ihtiyacının buradan karşılanacak olması vardı. Bu termik santral ise son yirmi yılın gözde şirketlerinden IC İçtaş ve Limak Enerji ortaklığında kurulmuştu.
Dolayısıyla “kamulaştırma” adı altında yapılan şey, kamusal çıkarların bir kenara bırakılarak özel çıkarlara öncelik verilmesi, kamuya ait olanın gasp edilmesi ve bunun şirketlere, holdinglere, patronlara devlet aracılığıyla devredilmesiydi.
Zaten Türkiye’de uzunca bir süredir kamulaştırma uygulaması, kamulaştırmanın ruhuna uygun bir şekilde, yani kamunun çıkarlarını gözeterek ve kamusal olanın lehine, özel olanın ise aleyhine sonuçlanacak bir mantıkla yürütülmüyordu. Bilakis, sermayenin çıkarları doğrultusunda ve ona yeni değerlenme alanları açacak bir mantık iş başındaydı.
İşte Akbelen’de de aynısı olmuştu ve kamu, yani halk buna itiraz ettiği için o halkın temsilcilerinden, direnişin öncülerinden biri olan Esra Işık tutuklanmıştı.
Kamulaştırma adı altında kamuya ait olanın gaspı bugün Türkiye’nin en önemli meselelerinden biri ve bu mekanizma en çok yeni maden sahaları oluşturulması, yeni madenler açılması için kullanılıyor. Ülkenin dört bir yanında ormanları, ağaçları, suları, insanları, canlıları düşünmeksizin her gün kilometrelerce karelik alan maden talanına açılıyor, yerli ve yabancı sermayeye ruhsatlar, imtiyazlar dağıtılıyor.
İşte Ankara’daki işçilerin emek hırsızlığına soyunan Doruk Madencilik ve bağlı olduğu holding, yani Yıldızlar SSS Holding de bunlardan biri.
Bahadır Özgür’ün “Memleketi Yıldızlar SSS Holding’e mi Ruhsatladınız?” adlı yazısından öğreniyoruz ki şimdiye kadar Yıldızlar Holding’e 1433’ü arama, 577’si işletme ruhsatı talebi, 354’ü ise işletme olmak üzere tam 2364 ruhsat verilmiş. Bu ruhsatların 497’si endüstriyel hammadde, 1662’si metalik madenler ve 205’i de enerji madenleri alanlarını kapsıyor.
(Geçerken not edelim: Dün Özgür Özel’in grup konuşmasında verdiği bilgiye göre bu iktidar öncesi dağıtılan toplam maden ruhsatı sadece 1186 imiş, 80 yılda dağıtılan 1186 ruhsata mukabil, AKP döneminde ise 386 bin maden ruhsatı dağıtılmış.)
Sadece bu bile olan biteni anlamak açısından yeterli ama Yıldızlar Holding’de “zamanın ruhu”nu, bu iktidarın ekonomi-politiğini anlatan çok sayıda ipucu var.
Holdingin şu an internet sayfasının açılışında bizi karşılayan ve baştan aşağı hamaset kokan açıklamanın altında imzası bulunan CEO Ali Vahit Atıcı, bir zamanlar TÜGVA’nın Bayburt İl Başkanlığı görevini üstlenmiş. Maliye Bakanlığı’nda danışmanlık da yapan Atıcı, 2023 seçimlerinde yine Bayburt’ta AKP’den milletvekili aday adayı olmuş.
İşçilerin maaşlarını dahi ödemeye tenezzül etmeyen Doruk Madencilik, Yıldızlar Holding’in bünyesindeki şirketlerden biri. Şirketin hikâyesi ise dediğim gibi zamanın ruhuna denk düşüyor: Fethullahçı çeteye finansman sağladığı gerekçesiyle 15 Temmuz darbe girişimi sonrası TMSF tarafından el konulan NAKSAN Holding’e bağlı Yunus Emre Termik Santrali 2022’de açılan ihaleyle Yıldızlar Holding’e bağlı Doruk Madencilik’e satılıyor.
Yıldızlar’ın palazlanmasında ve semirmesinde tıpkı Yunus Emre’de olduğu gibi özelleştirme başrolü oynuyor. Holding, 2004’de sahip olduğu varlıklar özelleştirme bedelinin katbekat üstünde olan Eti Gümüş A.Ş’yi satın alıyor ve ardından da madencilik alanında çok etkin bir konuma yerleşiyor.
Yıldızlar, sahip olduğu sayısız ruhsatla bugün Türkiye’nin dört bir yanında maden arama faaliyetlerine devam ederken, bir yandan da seramik, granit, yer ve duvar karosu, doğalgaz santralleri ve termik santraller gibi alanlarda yeni yatırımlar yapıyor, büyüyor ve genişliyor.
Tüm bu palazlanıp semirme sürecine ise Doruk Madencilik örneğinde gördüğümüz üzere büyük bir hırsızlık, büyük bir soygun mekanizması eşlik ediyor. Yıldızlar bünyesindeki birçok şirkette yıllardır maaşlar düzensiz ödeniyor, işçiler ücretsiz izne çıkarılıyor, tazminatsız işten atılıyor vs.
Yıldızlar’da yaşananlara bakarak, “anlatılan senin hikâyendir” demek gerekiyor. Kurtuluş Parkı’nda belki bir avuç işçi direndi ama onların başına gelenler, bu ülkenin özellikle 12 Eylül’den beri yaşadıklarının bir özetinden ibaret.
Önce 24 Ocak Kararları ve ardından da 12 Eylül darbesiyle birlikte Türkiye’nin neoliberal talana açıldığını biliyoruz. 12 Eylül’den bugünlere uzanan süreçte Türkiye’de adım adım bir emek cehennemi inşa edildi. Sendikasızlaştırma, güvencesiz ve taşeron çalıştırma, düşük ücretler, uzun çalışma saatleri, kıdem tazminatına çökme, iş cinayetleri vs.nin damgasını vurduğu bir cehennem bu.
Bu emek cehenneminin kaçınılmaz sonucu olarak gelir dağılımı alt üst olmuş, asgari ücret ortalama ücrete dönmüş, halkı genelleşmiş ve derinleşmiş bir yoksulluğa mahkûm edilmiş bir Türkiye var karşımızda.
Ve bu Türkiye’nin tam tersi olarak, halka savaş açmış bir grup holdingin, şirketin, patronun servetine servet kattığı, giderek daha da zenginleştiği ve halka savaş açmakla yetinmeyen, memleketin ağacını, deresini, denizini yok etmeye, havasını, suyunu zehirlemeye and içmiş bir asalak sınıfı var karşımızda.
Yalçın Küçük bir televizyon programında çökülen ve halka kapatılan sahilleri kastederek, “hepsini elimizden aldılar, bugün halk hiçbirine giremiyor, iktidarımızda hepsini geri alacağız, hepsi yeniden halkın olacak” diyordu.
Bu düzende sadece halkın emeğiyle ürettiği zenginlik, emekçinin alın teri çalınmaz, ormanı da deresi de sahili de, denizi de, manzarası da çalınır, kamu mülkiyeti tasfiye edilirken özel mülkiyet küçük bir azınlığın lehine olmak üzere çoğaltılır.
Kapitalizm süreklileşmiş bir mülksüzleştirme düzenidir; sosyalizm ise halka ait olup da sermaye sınıfı tarafından, şirketler, holdingler tarafından çalınanı yeniden halkın, yeniden emekçilerin mülkü yapma mücadelesi demektir. Bu mücadele ya kazanılacaktır ya da insanın özel mülkiyet karşısındaki köleliği ve acziyeti derinleşerek devam edecektir.
/././
İran neden yenilmedi?-Engin Solakoğlu-
Bu soruyu yöneltmek için erken olduğunu düşünebilirsiniz. Savaşın daha bitmediği açık. İran cephesinde silahlar susmuş görünürken Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi ve Hint okyanusunda savaşın bir başka aracı olan abluka devam ediyor. Boğazın her iki tarafında ticari gemilere yönelik müdahaleler sürüyor.
Lübnan cephesinde de sözde ateşkes her zamanki gibi İsrail’in saldırı ve cinayetlerini durdurmuş değil.
Yine de gelinen noktada net olan tek bir şey var o da İran’ın yenilmemiş olduğu. İsrail ve ABD’nin birlikte yürüttüğü saldırı nasıl oldu da bu kez başarısızlığa uğradı sorusuna yanıt aramak emperyalizmle devam edecek mücadele bağlamında önemli. Amacım meseleye silahlar, füzeler, dronlar ekseninde bakmak değil. Zaten pek de anlamıyorum o işlerden. Kaldı ki, savaşı silahların değil, bilginin ve iradenin kazandığı gibi bir inancım var.
Savaşta ateş gücü kadar önemli olduğu söylenen keşif ve istihbarat bahsinde İsrail Birleşik Devletleri’nin sınıfta kaldığını söylemek çok mu iddialı olur, emin değilim. Görünen o ki, emperyalist cephe bu kez tam tanıyamadığı bir düşmanla çarpıştı ve kazanamadı.
Savaşın öncesinde maruz kaldığımız propaganda bombardımanının çizdiği İran resmi ile şu andaki görünüm arasında enikonu fark bulunuyor. Emperyalizmin Türkiye’de yüksek perdeden böğüren borazanları büyük ölçüde sessizliğe büründüler. Ben de dahil, çoğumuz ise İran devleti ve halkı hakkında birçok yeni şey öğrendik.
Bunları şöylece derleyip toparlamak ve o sayede İran’ın neden yenilmediğini sorgulamak için yazmak istedim bu hafta.
Ana başlıklarla gidelim.
İran devleti bir an önce ahirete kavuşmak için uğraşan yobaz manyakların yönettiği bir molla rejiminden ibaret değilmiş. Savaş öncesinde ve sırasında öldürülenler ile yerlerine geçenlerin eğitimlerine, uzmanlıklarına, ilgi alanlarına baktığımızda beklenmedik bir manzarayla karşılaştık. Burada şuna dikkat çekelim. Türkiye’deki siyasal İslamcıların da bir özelliği akademik unvan merakı. Mastırlar, doktoralar, profesörlükler gırla gidiyor. Kâğıt üzerinde hepsi allame-i cihan. Ancak iş pratiğe gelince bu unvanları hangi dolambaçlı yollardan elde ettikleri derhal ortaya çıkıyor. Zarf mükemmel, mazruf tel tel dökülüyor.
İran’da durum farklı. Sözel ve sayısal anlamdaki eğitimlerini siyaset yapma biçimlerine yansıtmakta hiç zorluk çekmiyorlar. İranlı bir yetkilinin Kant üzerine doktorası varsa, kendisini ifade etme biçiminden bunu hemen anlıyorsunuz. “Batı”ya karşıtlıkları, bizimkiler gibi ağır cehalete ve uzanamadıkları ciğere mundar deme dürtüsüne değil, derinlemesine bilgiye dayanıyor. Bu bağlamda Batı’ya hâkim siyasi sınıfa da üstünlük sağlıyorlar. ABD’nin ortalama siyasetçisinin cehaleti zaten bilinmeyen bir şey değil ama Aydınlanmanın çıkış noktası olduğu kabul edilen Avrupa’da bu konuda müthiş bir gerileme var. Geçmişteki az çok okuyup yazan devlet insanlarının yerini, üç otuz paralık finans simsarları aldığı için düşünsel derinlikleri ve analiz yetenekleri de ona göre. Yönetenlerin bu vasatlığı, o sınıfın tercihleriyle şekillenen diğer alanlara da yansıyor. Medya da bunların arasında. Geçmişte, ideolojik konumlarından bağımsız olarak, çok önemli isimler çıkartan Batı medyasına şimdi tam bir paçozluk hali egemen. O paçozluk bir zamanlar Batı’nın en önemli silahlarından olan propaganda yeteneğini de geriletiyor. Batı medyasının sermaye etkisi ve korkusuyla gizlemeye çalıştığı gerçekler bir şekilde ortaya çıkıyor ve halka ulaşıyor. Şu haftalardır konuştuğumuz ve çoğu zaman hayranlıkla izlediğimiz Lego/Playmobil karakterlerinin kullanıldığı kısa videolar BBC, DW ve France 24’ün devlet destekli İsrail yanlısı propaganda faaliyetinden bin kez daha etkili.
Geçtiğimiz günlerde dünyanın en büyük medya tekellerinden biri olan Sky News’ta ilginç bir sekans yaşandı. Biri kadın biri erkek iki sunucu, İran’ın İslamabad Büyükelçisi’nin bir açıklamasını aktarırken, bir an durakladılar. Büyükelçinin Trump’ın İran’a yönelik savaşı yeniden başlatma tehdidine verdiği yanıt dünyaca ünlü İngiliz romancı Jane Austen’in “Pride and Prejudice (Gurur ve Önyargı)” romanının açılış cümlelerinden alıntılanmıştı. İngiliz kadın sunucu bunu fark etti, erkek sunucu ise “hiç duymamıştım” dedi.
Çok dağıtmayalım. Türkiye’deki kasaba cahili siyasetçiler bir ya da iki yabancı dili iyi bileni casus olarak niteleme sefaletinden bir türlü kurtulamamışken İran’ın yönetici eliti Batı’yı derinliğine tanıyor. Bilgi güçtür diye boşuna söylenmiyor.
İran halkının büyük çoğunluğu yurtsever. Ulusal kimlik çok derin köklerden besleniyor. Ülkenin etnik anlamda çok parçalı olduğu doğru ancak bunlar asgari bin yıldır yan yana yaşıyorlar. Emperyalizmin el kitabındaki hazır formüller bu etnik grupların yurtseverliğini sarsmaya yetmiyor. Türkler, Kürtler, Beluciler, Araplar üzerine yapılan hesaplar tutmuyor. Bu yurtseverliğin sınandığı birinci boyut. İkinci boyut ise rejimin niteliğiyle ilgili. Politik ve ekonomik anlamda ideal olmaktan çok uzak bir yönetim var İran’da. Devlet kontrollü bir piyasa ekonomisinin yarattığı eşitsizliklerin yanında siyasal anlamda eli alabildiğine ağır bir yönetim şeklinin de haklı isyanlara yol açtığını biliyoruz. İran halkının hatırı sayılır bir bölümü ekonomik anlamda da, siyasal anlamda da daha iyi bir yönetimin mümkün olduğu görüşünde. İsrail Birleşik Devletleri’nin İran’a saldırırken bir hesabı da buradaki yarığı derinleştirmekti. “Diaspora”daki kimi unsurları kullanmak da bu planın bir parçasıydı ama bu kısım tam bir bozguna dönüştü. Rıza denen soytarıyı hâlâ kanal kanal, kent kent dolaştırıyorlar. Hatta son gördüğümde bir cam fanusa koymuşlardı ama o İsrail kuklasının İran toplumundaki karşılığı sıfıra yakın. İsrail ve ABD’nin tuttuğu yol ve Rıza şaklabanına verdikleri destek salt İran’dakilerin değil, Diaspora’daki rejim karşıtlarının bile midesini kaldırdı. Demek ki, her haltı bildiği düşünülen, İran’ı casusluk ağlarıyla donattığı ve bu sayede bir dizi suikast gerçekleştirebildiği için övülen “alabildiğine kurnaz” İsrail ve ABD İran halkını doğru tahlil edememişler.
Ambargolu yaşam zorunluluğu İran’ı zayıflatmak bir yana güçlendirmiş. İran yönetimi sanki 46 yıldır bu savaşa hazırlanmış. ABD ve Batı’nın yaptırımlarını hayatın gerçeği gibi kabul ederek savaş için gerekli olabilecek birçok unsuru ya kendi üretir hale gelmiş, ya da geniş stoklar yaratmış. Bunları yaparken kayda değer bir sınai altyapı kurmuş. Bu altyapının en güçlü unsurlarından biri de yetişmiş ve yurtsever bir insan malzemesi hiç kuşkusuz. O yüzden de ülke bunlar yıkılsa da yeniden yapacağı bilincine sahip. ABD’nin o meşum B52’lerinin yarattığı yıkımın, İran’ın ve halkının savaşma iradesi üzerinde beklenen yıkıcı etkiyi yaratmaması da bundan.
Ambargo altında hayatın kazandırdığı bir diğer pratik de, savaşın hele de çok güçlü bir düşmanla savaşmanın her ülkede yaratacağı sıkıntılarla başa çıkma konusunda kendisini gösteriyor. Savaş ve izleyen deniz ablukası hiç kuşkusuz zaten bir süredir yüksek enflasyon altında ezilen İran halkını zorluyor. Bu arada, ABD Hazine Bakanı’nın, İran’daki krizin mali boyutunun Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden yürütülen bir operasyonun sonucu olduğunu da anımsayalım. Başta sandığımız gibi, salt yapısal hatalardan veya yanlış yönetimden, yolsuzluktan kaynaklanan bir durum değilmiş anlaşılan. İran halkı savaş yüzünden zorlanıyor ama birincisi bu ilk kez olmuyor, ikincisi bunu ülkesini korumanın bir bedeli olarak görecek birikime sahip.
Yanılmıyorsam dün, siyonizmin en sinsi yayın organlarından New York Times’da bir haber vardı. Ülkesine söverek maişetini temin eden bir insancığa yazdırmışlar. “Kadıncağız” deyince kızıyorlar, o yüzden “insancık” dedim Kıbrıslı Türkler gibi. Bu insancığa demişler ki, “sen git Türkiye-İran sınırına, savaş yüzünden İran halkının ne kadar perişan olduğunu yaz”. Gazeteci giren çıkanlarla konuşmuş. Bir bölümü isim vermek istememişler “rejim korkusundan”! İyi de kardeşim, sen bulunduğun ülkenin halkıyla da röportaj yapmaya kalkışsan ve yönetim aleyhine soru soracak olsan, bir kişi bile ismini vermeyeceği gibi, ya bir dayı gelip “git buradan” diyecek ya da teyzenin biri karakola koşup ihbar edecek ve soluğu geri gönderme merkezinde alacaksın. Kime demokrasi satıyorsun acaba Van’da?
Neyse efendim gazeteci insancığımız bir de müthiş gözlem yapmış. Gelen İranlılar Türkiye’den çiçek yağı alıyorlarmış. Türkiye’den 5 litresi ortalama 10 ABD doları tutan çiçek yağını 12 dolardan satıyorlarmış İran’da. Savaş bu hale getirmiş insanları falan... Yahu biz buna benzer hikayeleri 4-5 yıl önce Edirne ve Kırklareli’nde dinlemiyor muyduk? Bulgaristan’da savaş mı vardı? Kaldı ki, bahsettiği kâr oranı bizim üç harfli marketlerin açgözlü patronlarınınki ile karşılaştırıldığında hayırseverlik faaliyeti gibi kalıyor!
Sonuçta özgür basın diye yutturulan Batı basını, Washington’daki bunağın önüne konulan Mossad notlarını doğruymuş gibi göstermek için yürütülen bir propaganda faaliyetinden ibaret. Bunları ciddiye almamamız gerektiğini bizler zaten biliyorduk ama İran’ın ortaya koyduğu direniş sayesinde daha geniş kitleler de öğrenmiş oldular.
İran savaşı daha bitmedi. Sanırım öğreneceklerimiz de öyle.
/././
Çünkü Nisan da Mayıs da çocuklarındır -Gamze Yücesan Özdemir-
Nisan çocuklara gelir bizim ülkede, çocuklar içindir. Egemen cumhuriyet olmak böyle bir şeydir: Hem emperyalistlere karşı durursunuz hem de egemen sınıflara “ellerinizi çocuklarımızın hayatından ve geleceğinden çekin” dersiniz. Ama biz bu Nisan’a bayram neşesiyle değil sert bir gerçekle girdik: Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) gerçeğiyle. Çocukların oyun alanlarından, hayallerinden, eğitimden koparıldığı, “eğitim” adı altında sermayedarların çarklarının içine atıldığı bir düzenekle karşı karşıyayız… Şimdi takvim Mayıs’a dönüyor. 1 Mayıs’ta alanlarda yükselteceğimiz talepler, çocuklarımızın geleceği için olacak. Bu taleplerin başında ise başka bir eğitim talebi var. Başka bir eğitim, başka bir ülkenin kapısını aralayacak.
“Mesleki eğitim”, “beceri kazandırma” ve “istihdama hazırlık” gibi başlıklar bugün çocuk işçiliğinin üzerini örten kavramlara dönüşmüş durumda. Oysa bu başlıkların ardında değişmeyen bir ihtiyaç var: Ucuz, güvencesiz ve itiraz edemeyen emek gücü. Kapitalizm tarihsel seyri boyunca çocukları ya doğrudan ya da dolaylı biçimlerde üretim süreçlerine dahil etti. Dün fabrikalarda açıkça gördüğümüz çocuk işçiliği bugün inceltilmiş kavramların arkasına saklanıyor.
MESEM’ler bu işlevi görüyor. Çocuklar okul ile işyeri arasında sıkıştırılıyor ama gerçekte eğitimden koparılarak işgücüne dahil ediliyor. Ve süreç ideolojik bir çerçeve içinde meşrulaştırılıyor. “Altın bilezik”, “meslek sahibi olmak”, “erken hayata atılmak” gibi söylemler, çocuk işçiliğini görünmez kılmanın araçlarına dönüşüyor. Böylece çocukların sömürüsü, bütçelerini bir türlü toparlayamayan yoksul ailelere bulunmaz bir fırsat gibi sunuluyor. Gerçek ise tüm açıklığıyla ve şiddetiyle ortada: Çocuklar işçileşiyor çünkü aileler yoksul. Çocuklar işçileşiyor çünkü yetişkin emeği güvencesiz. Çocuklar işçileşiyor çünkü sermaye ucuz emek istiyor.
Tam da burada asıl soruyla yüzleşiyoruz: Çocukların çalışmak zorunda kalmadığı, eğitimin piyasanın değil toplumun ihtiyaçlarına göre örgütlendiği bir ülke kurulabilir mi? Bu soruya “hayır” diyenler ya da “çok zor” diyenler mevcut düzenin değişmezliğini savunuyor. Bu çevreler sadece öğrenilmiş çaresizlik düzeyinde kalsalar yine iyi, bu çevreler sınırsız sömürüye yol açan düzenlemelerde de keramet aramaya başlıyor. Başka bir yolun mümkün olduğunu göstermek, mücadelenin en önemli parçasıdır. Tarih bunun somut örneklerini sunuyor. Önümüzde bir deneyim, bir yön var: Politeknik eğitim.
“Her öğrenenin ufkunu, zihnini, hafızasını temel gerçekler bilgisiyle donatmalı, geliştirmeli ve mükemmelleştirmeliyiz” diyen Nadejda Krupskaya, politeknik eğitimin özünü bu cümlede somutlar. Politeknik, yani çok yönlü teknik ve beceri, Sovyetler Birliği’nde eğitimin temel ilkelerinden biriydi. Politeknik eğitim, insanın zihinsel ve bedensel etkinliğini bir bütün olarak ele aldı, teori ile pratiği aynı süreç içinde birleştirmeyi amaçladı. Ücretsiz ve bilimsel eğitimin bir hak olarak tanındığı Sovyetler Birliği’nde, politeknik eğitimle köylü çocuklarından, düşünen, üreten ve dünyayı kavrayan insanlar yarattı. Altın bilezik arıyor isek buraya bakmalıyız. Vasıflı, özgüvenli üretici bir insan sermaye için değil emek için düşünen bir sistemde ortaya çıkar. Bir çelik fabrikasında dökümcü olan Yuri Gagarin’i uzaya çıkan ilk insan yapan şey budur. Tekstil işçisi Valentina Tereşkova’nın fabrikadan uzaya uzanan yolculuğu da aynı sistemin sonucudur.
Politeknik eğitim, her ne kadar ilk kez Sovyetler Birliği deneyiminde somutlanmış olsa da, köklerini Marx ve Engels’de buluruz. Marx ve Engels eğitimin sınıfsal yapısı nedeniyle, kapitalist toplumda bilgiye erişimin parçalı, eşitsiz ve işbölümüne bağımlı biçimde örgütlendiğini vurgular. Politeknik eğitim ise diyalektik materyalizmin ışığında teori ile pratiğin birliğinde kurulur. Eğitim üretimle, yaşamla ve toplumsal süreçlerle canlı bir ilişki içinde şekillenir. Eğitim dersliklerle sınırlı kalmaz, atölyeler, fabrikalar ve farklı üretim alanları da onun ayrılmaz parçası olur. Bu yönüyle politeknik eğitim insanın çok yönlü gelişimini esas alan, üretimle bilgi arasındaki bağı yeniden kuran tarihsel bir müdahale olarak anlam kazanır.
Politeknik eğitimde kafa emeği ile kol emeği arasındaki ayrım ortadan kalkar. Burada insan makinanın basit bir uzantısı değil, belirli bir işi yaparken yaptığı işi kavrayan, ürettiğiyle bağ kuran bir öznedir. Yabancılaşmayı derinleştiren değil onu aşındıran bir hat açar. Öğrenmek ile yapmak, düşünmek ile üretmek aynı sürecin parçalarıdır. Öğrenciler erken yaşlardan itibaren el becerileriyle tanışır, ilerleyen aşamalarda teknik bilgi edinir ve üretim süreçlerinde yer alarak deneyim kazanır. Bu bütünlük, insanın hem düşünsel hem teknik hem de yaratıcı kapasitesini birlikte geliştirir.
Amaç insanı tek bir beceriye sıkıştırmak değil bütünlüklü bir gelişim hattı açmaktır. Politeknik eğitimde öğrenciler üretim süreçlerinin bütününü kavrar, kullanılan araçları, teknikleri ve bu süreçlerin gelişimini öğrenirler. “Nasıl yapılır” sorusunun yanı sıra “neden böyle yapılır” ve “nasıl geliştirilebilir” sorularına da yanıt ararlar. Böylece bilgi, ezberlenen bir içerik olmaktan çıkar, düşünmenin ve üretmenin aracı haline gelir. Bilginin ilgili makinanın kullanım kılavuzundan edinilmediği ama üretim ve yeniden üretim süreçlerinin gerekliliklerine göre birlikte üretildiği bir zemin kuruludur. Öğrenciye hazır bilgiler sunmak yerine, araştırma, inceleme ve çözümleme yolları açılır. Üretimin teknik yönleriyle birlikte tarihsel gelişimi ve toplumsal anlamı da öğrenme sürecine dahil edilir.
Sonuç olarak, aslolan eğitimin kimin için ve ne için örgütlendiğidir. Politeknik eğitimde amaç dar bir meslek öğretmek değil, insanı çok yönlü geliştirmektir. Üretim süreçlerine katılan çocuklar üretimde kendilerini, becerilerini geliştirirler. Bugün MESEM’lerde kurulan ilişki ise bunun tam tersidir. Eğitim pedagojik bir süreç olmaktan çıkar, ucuz emek teminine indirgenir. Politeknik ile MESEM arasındaki fark tam da burada belirginleşir: Biri insanı merkeze alır diğeri sermayeyi. Bu yüzden politeknik eğitimin beslendiği kaynaklara yönelmek, o birikimi yeniden hatırlamak ve kurucu damarlarıyla buluşmak bugün her zamankinden daha yakıcı bir ihtiyaç.
Nisan’dan Mayıs’a dönerken günler, 1 Mayıs’ta alanlarda olacağız. Çocukların çalışmak zorunda kalmadığı, eğitimin piyasanın değil toplumun ihtiyaçlarına göre planlandığı, emeğin değersizleştirilmediği bir ülkeyi kurmak için alanlarda olacağız. Alanlarda yükselteceğimiz her söz, çocuklarımızın geleceğine dairdir.
Çünkü Nisan da Mayıs da çocuklarındır.
/././
TKP, Doruk Madencilik işçilerinin zaferini selamladı: 'Madenler devletleştirilmeli, özelleştirenler yargılanmalı'
Doruk Madencilik işçilerinin zaferini kutlayan TKP, holdinglere karşı mücadeleyi güçlendirmeye çağırarak, "Bütün madenler derhal devletleştirilmeli, özelleştirmelerin sorumluları yargılanmalı" dedi.
Doruk Madencilik işçilerinin Eskişehir'den Ankara'ya uzanan hak mücadelesi kazanımla sonuçlandı.
17 gündür direnen, 9 gündür açlık grevinde olan madencilere, bugün üç bakanlığın garantörlüğünde maaş ve tazminat ödemelerinin yapılacağı bildirildi.
Haber, Kurtuluş Parkı'nda bekleyen madenciler tarafından alkışlarla karşılandı. Çok sayıda parti ve sendika, elde ettikleri kazanımın ardından Eskişehir'e dönecek madencileri uğurlamak için akşam saatlerinde parkta bir araya geldi.
Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) de bulunduğu parkta, yurttaşlar bir ağızdan "Fabrikalar, tarlalar, siyasi iktidar her şey emeğin olacak" diye haykırdı.
TKP, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajla haklarını alan madencileri ve sendikalarını kutladı. Madencilerin direnişinin, holdinglerin ülkedeki zenginliklerin üstüne nasıl çöktüğünü gözler önüne serdiğini vurgulayan açıklamada tüm madenlerin derhal devletleştirilmesi gerektiği kaydedildi.
TKP'den yapılan açıklamanın tamamı şöyle: Polis şiddetine, her tür oyalamaya rağmen haklarını söke söke alan Doruk Maden işçilerini ve Bağımsız Maden İş’i kutluyoruz. Bu direniş diğer sektörlerde olduğu gibi madencilikte de holdinglerin bir parazit gibi ülke zenginliklerinin üstüne çöktüğünü bir kez daha göstermiştir. Bütün madenler derhal devletleştirilmeli, geçtiğimiz yıllarda gerçekleşen özelleştirme süreçlerinin sorumluları yargılanmalıdır.
https://x.com/tkpninsesi/status/2049165915221057952
***
Yağmayı, talanı, hırsızlığı herkes bilip göz yumuyor: Maaş ödemeden büyüyen holding Yıldızlar
AKP iktidarında özelleştirme ile aldığı şirketlerle ve işçisinden yağmalayarak büyüyen Yıldızlar SSS Holding'in çalıp çırpması ilk değil. Holdingde adeta şirket politikası haline getirilen hak gaspına kimsenin ses çıkardığı yok. Şimdiye kadar şirketin bütün hırsızlıklarına sessiz kalan hükümet hakkını arayan işçiye saldırıp durdu. Direniş sürünce Bakanlar "devreye girdiklerini" söylediler. Ancak işçiler yalnızca kendi gücüne güveniyor.
Eskişehir'de bulunan Doruk Madencilik bünyesinde çalışan işçiler, ödenmeyen maaşları, gasp edilen kıdem tazminatları ve insanca çalışma koşulları için Ankara’ya yürüdü.
17 gün önce eyleme başlayan işçileri, günlerdir Ankara'da Kurtuluş Parkı'nda yatıp kalkıyor. 9 gündür de açlık grevindeler. Tek istekleri hakları. Patronları Sebahattin Yıldız’ın suçlarını umursamayan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na yürüyüp Bakan Alparslan Bayraktar ile görüşmek istiyorlar. Günlerdir yürümeye çalışıyor, zaman zaman kendilerini ablukaya alan polislerin barikatını da yıkıyorlar ancak her seferinde saldırıyla karşı karşıya kaldılar.
"Adalet sadece zenginler için mi geçerli?" diyen soran madenciler, bugün saat 18.00'de tekrar yürümeyi denemek üzere Ankara'yı desteğe çağırdı.
https://twitter.com/i/status/2048711154038407539
İktidar temizlikçisi Ahmet Hakan devrede, Bakan Çiftçi karalama çabasında
Bu gelişmeler yaşanırken işçilere "ödeme yaptık" diyerek alacakların çok küçük bir kısmını ödeyen patron Sebahattin Yıldız'a gözler çevrildi. Yıldız'ın ve iktidarın yardımına çok kullanışlı Hürriyet yazarı gazeteci Ahmet Hakan koştu. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’yle konuşan Hakan, "polisin neden sert müdahalede bulunduğunu" sormuş.
İşçilerin hak mücadelesini karalamaya girişen Bakan Çiftçi, bunun için destek olan siyasi parti ve örgütleri kullanarak "madencilerin eylemine yasadışı marjinal grupların sızdığını" söylemiş. “Provokatörleri ayırın ama işçilere son derece dikkatli ve mümkün olduğunca müsamahakâr davranın” demiş.
Polislere işçileri ablukaya alıp biber gazıyla saldırma talimatı veren, polislerin açlık grevindeki madencilerin karşısında yemek yemesine sesini çıkarmayan, patronların kapısında kolluk gücünü nöbet tutturup hakkını arayanlara barikat eden Bakan Çiftçi'den bahsediyoruz.
Bakan rica etmiş, alacaklar ödenecekmiş: Önce suçlarının hesabını versin
Aylardır ödeme yapmayan patronu koruyan Bakan Çiftçi'nin konuyla ilgili "devreye girdiğini", patronu arayıp "işçilerin alacaklarını ödeyin, bu eylem bitsin" dediğini yine Ahmet Hakan aktardı ve haberi "müjde" olarak duyurdu.
Köşe yazısında madencilerin alacaklarının kalan kısmının bu sabah ödeneceği iddia edildi.
Hakan'ın aktardığına göre, Bakan Çiftçi, Bakan Bayraktar’ı da övmeden edemedi. “Enerji Bakanımız süreci bitirmek için bizden önce firma yetkilileriyle görüşmeler yapmış, onun katkısı önemli” dedi.
Yani hakkı yenen, yüz binlerce liralık borçla, hacizle aylardır maaş almadan yaşamaya çalışan madencilere rica minnet para verilecekmiş!
Zaten her birinin alınterinin karşılığı olan ve ödeneceği meçhul olan hakları üzerinden aynı Adalet Bakanı Akın Gürlek'in Gülistan Doku dosyasında yaptığı gibi şov yapılmaya çalışılacak.
Kim bu patron, nasıl yükseldi?
İşçilerin çalıştığı Doruk Madencilik, Yıldızlar SSS Holding'e bağlı. Sebahattin Yıldız’ın patronu olduğu holding, işçilere ve devlete yapmadığı ödemelerle meşhur. Patron sadece işçiden değil, devletten de çalıyor. Buna rağmen yapılan her türlü hak gaspına göz yumuluyor.
Madencilik, gübre, enerji başta olmak üzere pek çok sektörde faaliyet gösteriyor. Ancak holdingin devletten özelleştirmeyle alıp, işçilere adeta zulmettiği şirketlerin en bilineni Doruk Madencilik.
Sözcü'nün haberine göre, Eskişehir’de devletle yaptığı rödovans sözleşmesiyle linyit üreten bu şirket, maden işletmesini Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’ndan (TMSF) aldı. İddiaya göre 3,1 milyar liralık teklif verdiği tesis için 1,1 milyon lira (o günkü kurla 65 bin dolar) ödedi. Kalan para santral için Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’ndan alınan borca sayıldı. Aynı ihalede Yunus Emre Termik Santrali de bu şirkete geçti.
Şirketlerin önemli bölümüne özelleştirme ya da işletme hakkı gibi yöntemlerle sahip olan holdingin hemen her şirketi vukuatlı.
Holdingin internet sitesinde kurucu Sebahattin Yıldız’ın mesajı adeta okuyucuyla dalga geçer nitelikte. Yıldız'a göre, "çalışanların mutluluğu, tartışmasız vazgeçilmezlerinden"miş.İşçiye ödeme yapmama şirket politikası: Yağmalayarak büyüyen holding
Erdoğan Süzer'in derlediği verilere göre, Yıldızlar SSS Holding şirketlerinin hak gaspları şöyle:
Yunus Emre Termik Santrali: TMSF’den 2022’de alındı. Maaşını alamayan işçiler 2025 ve 2026’da iki kez üretimi durdurdu.
Trabzon Yomra–Sürmene Maden İşletmesi: İşçiler 2025’te 3 ay maaşlarını alamadı, işçilerin tazminatsız işten atıldığı öne sürüldü.
Giresun Şebinkarahisar Maden İşletmesi: İşletme, 2021 yılında zehirli atıklarıyla gündeme geldi, şirket çevre cezaları aldı.
Çanakkale Yenice Maden İşletmesi: 2020’de maaşlarını alamayan işçiler ile işten atılan işçiler ocağı işgal etti. Direniş 7 gün sürdü. Çanakkale Valisi’nin sözü ile eylem bitti ancak şirket birçok
işçiyi işten attı.
Eti Gümüş Kütahya: 2004’te özelleştirme ile aldı. İşletme 2019’da ödenmeyen işçi maaşları, işten çıkarmalar ve işçi eylemleriyle haberlere konu oldu.
Elazığ Maden İşletmesi: İşçilerin ve yerel halkın yüklü miktardaki alacakları gündeme geldi.
Yıldız Bakır: 2009’da özelleştirme ile alındı. Şirket, düzensiz maaş ödemeleriyle gündem oldu.
KMK Madencilik: İşçilerin, 2026 yılı Şubat ve Mayıs alacaklarının ödenmediği ücretsiz izne gönderildiği ifade ediliyor.
Çankırı Kurşunlu: 2014’te 7 ay maaş alamayan işçiler yolları kapattı. 2018’de bin işçinin ücretlerini alamadığı gibi işten çıkarıldığı haberleri geldi.
Bilecik Söğüt: Yer ve duvar karosu üretilen işletmede ücret ve tazminat sorunları uzun yıllardır devam ediyor. 2015’te 1150 işçi bu sebeplerle önce iş bıraktı, eylemler düzenledi. İşçiler, onay aranmadan ücretsiz izne çıkarıldı.
Osmangazi Elektrik Dağıtım AŞ: 2010’da 485 milyon dolara özelleştirmeyle devralındı. Ancak 2013’te TETAŞ’a olan 180 milyon liralık borç ödenmeyince EPDK yönetime el koydu.
T24'ten Çiğdem Toker'in haberine göre, işçilerin maaşlarını yatırmayan patron Sebahattin Yıldız'ın 2020 yılında Osmanlı ve Karma Sanat Eserleri müzayedesindeki açık arttırmada 2. Abdülhamit’in cep saatine bir servet ödedi. Yıldız'ın saati 183 bin ABD doları karşılığında satın aldığı ortaya çıktı. Sadece madencinin değil hepimizin cebinden çalmışlar: Teşvik aldılar, vergi ödemediler
Doruk Madencilik'in büyümesinde işçilerin hak gaspı yanında tüm ülkenin de çalınan emeği var. Şirket 2024'te 44,7 milyon, 2025'te de 86,5 milyon TL devlet teşviki aldı.
Nefes gazetesinden Nisanur Yıldırım'ın haberine göre, şirketin aldığı teşviğe rağmen 2022, 2023 ve 2024 yıllarında kurumlar vergisi ödemediği ortaya çıktı.
Bu noktada, "devletin rolü" konusunda Oğuz Oyan'ın bugün soL'da yayımlanan yazısında dikkat çektiği bir noktayı hatırlamakta fayda var. "Kamulaştırma" ifadesinin olumlu çağrışımlar yaratmasına rağmen, sermaye düzeninin bu başlıkta ters köşe yapabildiğini vurgulayan Oyan, AKP dönemindeki kamulaştırmaların büyük kısmının, sermayeye peşkeş çekilecek varlıklar yaratmak için yapıldığını yazdı. Yıldızlar SSS Holding'in yükselişi de doğrudan bu politikayla, AKP'nin işçiden esirgediği varlıkları şirketlere altın tepside sunmasıyla bağlantılı.
Memleketi Yıldızlar Holding'e ruhsatlamışlar
AKP iktidarında yağmalayarak büyüyen holdingin sicili de maden kazaları, iş cinayetleri, işçi grevleri, doğa katliamıyla dolu. Madenlerinin bulunduğu bölgelerde kimyasal atıkların derelere karıştığı iddiaları sürekli gündemdeyken, holdingin bir de "ruhsat zengini" olduğu ortaya çıktı.
Halk TV'de Bahadır Özgür'ün yazdığına göre, özellikle kendi adına aldığı çok sayıda altın madeni ruhsatı bulunan holding toplam 2 bin 364 adet ruhsata sahip. Bunun bin 433’ü arama, 577’si işletme ruhsatı talebi, 354’ü ise işletme. Ruhsatların 497’si endüstriyel hammadde, bin 662’si metalik madenler, 205’i de enerji madenleri.
Kaynak: Yıldızlar SSS Holding faaliyet raporu, Halk TV18 Kasım 2021 günü, Yıldızlar SSS Holding’in bünyesindeki Nesko Madencilik’e ait atık havuzu göçtü. Ve ağır metalleri içeren 4 bin 500 ton zehirli atık Şebinkarahisar’ın verimli tarım arazilerine aktı. Bu madene ait atık havuzlarının yol açtığı tehlike sebebiyle 2014 yılında faaliyet durdurma kararı verilmişti. Ama işler durdurulmadı. Yeni atık havuzları inşa edildi. 2021’deki facia sebebiyle şirkete 12 milyon lira para cezası kesildi. Ve faaliyetin süresiz durdurulduğu açıklandı. Elbette sonra hemen faaliyet yeniden başlatıldı.
İşçiler hakkını aramaya devam ediyor
Tablo böyleyken memleketi soyan bu patronun ve ona göz yumanların hesap vermesi, suçlarının cezasını çekmesi gerekiyor.
Yoksulluğa ve açlığa mahkum edilmeye çalışılan maden işçileriyse 1 Mayıs'a günler kala Ankara'da direnmeye devam ediyor.
Ankara’da hakları için direnen Doruk Madencilik işçileri gündemdeyken, Yıldızlar SSS Holding’in CEO’su Ali Vahit Atıcı’nın AKP ve TÜGVA bağı ortaya çıktı. Ali Vahit Atıcı'nın uzun yıllar Hazine Bakanlığı'nda danışmanlık, AKP iktidarının yakınlığı ile bilenen TÜGVA'da Bayburt il başkanlığı yaptığı ve 2023'te AKP'den vekillik için aday adaylığı bulunduğu görüldü.
Atıcı, aynı zamanda 2023'teki seçimlerde de Saray'daki kutlamalarda yer almış.
Bakanlıklarda danışmanlık da yapmış
Halk TV'nin haberine göre, holdingin CEO'su Ali Vahit Atıcı'nın 64. ve 65. hükümet dönemlerinde Maliye Bakan danışmanı olarak kendini tanıttığı görüldü. Her iki dönemde de Maliye Bakanı olarak Naci Ağbal görev yapıyordu. Sosyal medya hesabının profil fotoğrafını İletişim Başkanlığı ofisinde otururken çekilen görüntüsü yapan Atıcı'nın Bayburt’ta TÜGVA İl Temsilciliği görevinde bulunduğu öğrenildi.
***
Geçtiğimiz yıl Ankara'da düşen ve Libya Genelkurmay Başkanı ile beraberindeki heyeti taşıyan uçağın, kalkıştan hemen önce İsrail'e ait şüpheli bir jetle aynı apronda baş başa bırakıldığı ortaya çıkmıştı. Bunun üzerine "İsrail sabotaj mı düzenledi?" sorusu gündeme gelmişti.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz, konuyla ilgili iddialarına devam etti. Yavuzyılmaz sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kayıp kamera kayıtlarına dikkat çekti. Şu ifadeleri kullandı: Düşen Libya uçağı, şüpheli İsrail jeti ve kayıp kamera kayıtları! 23 Aralık 2025 tarihinde Ankara’da düşen, Libya Genel Kurmay Başkanını taşıyan jetin Esenboğa Havalimanı’nda park halindeyken, aynı aprona (5 No’lu aprona) yönlendirilen İsrail jetiyle bir arada kaldığı 1 saat 41 dakikanın; DHMİ tarafından kamerayla izlenmesi ve kaydedilmesi gerekiyordu. Ancak 5 No’lu aprondaki bu iki uçağın park pozisyonlarını anlık olarak izlemesi ve kaydetmesi gereken DHMİ’ye ait kameraların, uçağın düştüğü gün çalışmadığını tespit ettik.
'Özel bir şirkete ait güvenlik kamerası görüntülerini biz mi yayınlayalım?'
Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’na seslenen Yavuzyılmaz, "Bu karanlık sürece ortak değilseniz, uçağın düştüğü gün, bu kameraların neden çalışmadığını derhal açıklarsınız. Eğer olay günü, 5 No’lu aprondaki bu iki uçağın park pozisyonlarını gören DHMİ’ye ait kameraların çalıştığını iddia ediyorsanız; Derhal söz konusu 1 saat 41 dakikalık videoyu yayınlarsınız! İlla, bu iki uçağın aynı aprondaki park pozisyonunu gören, 1 saat 41 dakikalık, özel bir şirkete ait güvenlik kamerası görüntülerini biz mi yayınlayayım?" dedi.
'DHMİ yönetimi ödüllendirildi'
Ayrıca tüm bu süreçlerde ihmal ve iştiraki olan DHMİ Genel Müdürlüğü yönetiminin; Genel Müdür yardımcılarından Fatih Çakmak ve havalimanlarındaki güvenlikten sorumlu Mustafa Akkaya’nın adeta ödüllendirildiğini belirten Yavuzyılmaz, "DHMİ yönetim kurulundaki görev sürelerinin 24 Nisan 2026’da Cumhurbaşkanı Kararı’yla uzatıldığını tespit ettik. Bu neyin ödülüdür? Çalışmayan kameraların mı? Gizlenen kanıtların mı?" diye sordu.
'Tüm bunlar olurken burayı gören kameraların çalışmadığını biliyordunuz, öyle değil mi?'
Yavuzyılmaz şöyle devam etti: "Normalde yabancı devlet yetkililerini taşıyan uçaklar ana apron olan ve VİP terminaline en yakın 1 No’lu aprona park ettirildiği halde; Libya Genel Kurmay Başkanını taşıyan uçak 1 No’lu apron yerine 5 No’lu aprona park ettirilirken, ertesi gün, aynı aprona şüpheli bir İsrail jeti yönlendirilirken, Libya uçağının mürettebatı oteldeyken, İsrail jeti içindekilerle birlikte 1 saat 41 dakika boyunca Libya uçağıyla baş başa bırakılırken, tüm bunlar olurken burayı gören kameraların çalışmadığını biliyordunuz, öyle değil mi?"
***
soL
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder